Theo các báo cáo địa phương, bảy hiệp hội tài chính hàng đầu Trung Quốc đã ra tuyên bố chung khẳng định mã hóa tài sản thực (Real-World Assets – RWA) là hoạt động tài chính bất hợp pháp theo luật hiện hành của nước này.

Các tổ chức ký tên gồm: Hiệp hội Tài chính Internet Trung Quốc, Hiệp hội Ngân hàng Trung Quốc, Hiệp hội Chứng khoán Trung Quốc, Hiệp hội Quản lý Tài sản Trung Quốc, Hiệp hội Hợp đồng Tương lai Trung Quốc, Hiệp hội các Công ty Niêm yết Trung Quốc và Hiệp hội Thanh toán & Bù trừ Trung Quốc.

Tuyên bố xếp RWA chung nhóm với stablecoin, tiền điện tử và hoạt động khai thác crypto, coi đây là các biểu hiện chính của “hoạt động tiền ảo bất hợp pháp”, mang tính rủi ro cao và dễ bị lợi dụng cho các hành vi gian lận.

Không có “vùng xám pháp lý” cho RWA

Các cơ quan quản lý nhấn mạnh rằng Trung Quốc chưa từng phê duyệt bất kỳ dự án RWA nào, bác bỏ hoàn toàn lập luận cho rằng RWA đang trong giai đoạn “thử nghiệm”, “chờ cấp phép” hay “thăm dò pháp lý”.

Thông báo định nghĩa RWA là các hoạt động phát hành token, quyền lợi hoặc công cụ nợ mang đặc điểm của tài sản mã hóa, đồng thời cảnh báo các rủi ro bao gồm:

  • Rủi ro tài sản ảo
  • Rủi ro thất bại kinh doanh
  • Rủi ro đầu cơ và lan truyền tài chính

Luật sư Liu Honglin nhận định đây là một động thái “truyền tải thông điệp thống nhất” hiếm thấy giữa các hiệp hội, thường chỉ xuất hiện khi Bắc Kinh lo ngại rủi ro tài chính mang tính hệ thống.

Ba hành vi có thể cấu thành tội hình sự

Theo phân tích pháp lý, hoạt động RWA tại Trung Quốc có thể vi phạm nghiêm trọng ba nhóm quy định:

  • Huy động vốn trái phép: phát hành token cho công chúng
  • Chào bán chứng khoán trái phép: tạo điều kiện giao dịch hoặc phân phối token không được cấp phép
  • Kinh doanh hợp đồng tương lai bất hợp pháp: nếu token có đòn bẩy, cơ chế cá cược hoặc đầu cơ

Các vi phạm này được xác định dựa trực tiếp trên Luật Hình sự và Luật Chứng khoán Trung Quốc.

Đáng chú ý, nhà chức trách cho rằng cấu trúc RWA không thể đảm bảo quyền sở hữu hợp pháp hay khả năng thanh lý tài sản cơ sở, bất kể dự án có tuyên bố tài sản thật hay công nghệ minh bạch đến đâu.

Nhắm thẳng vào Web3, kể cả tại Hồng Kông

Thông báo không chỉ nhắm vào các nhóm phát hành token, mà toàn bộ chuỗi dịch vụ Web3 liên quan đến RWA cũng nằm trong diện rủi ro pháp lý.

Các đối tượng có thể bị truy cứu trách nhiệm bao gồm:

  • Nhà phát triển dự án
  • Đơn vị thuê ngoài công nghệ
  • Công ty marketing, KOL, người quảng bá
  • Nhà cung cấp cổng thanh toán, giao diện giao dịch

Tiêu chuẩn “biết hoặc đáng lẽ phải biết” được áp dụng, nghĩa là không cần chứng minh ý định chủ quan, chỉ cần chứng minh một cá nhân hay tổ chức có đủ cơ sở khách quan để nhận biết rủi ro.

Theo đó, mô hình phổ biến của Web3 – đăng ký pháp nhân ở nước ngoài nhưng sử dụng nhân sự Trung Quốc đại lục – bị coi là không còn khả năng né tránh trách nhiệm pháp lý.

Siết RWA song song với chiến lược tiền tệ quốc gia

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang:

  • Thúc đẩy quốc tế hóa nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY)
  • Thành lập trung tâm thanh toán xuyên biên giới và blockchain tại Thượng Hải
  • Ngăn chặn các tập đoàn lớn như Ant Group hay JD.com phát hành stablecoin tại Hồng Kông

Theo các nguồn tin, mục tiêu là bảo vệ độc quyền phát hành tiền tệ của nhà nước, đồng thời chấm dứt việc lợi dụng RWA làm “vỏ bọc” cho:

  • Gây quỹ trái phép
  • Mô hình đa cấp
  • Đầu cơ và lừa đảo crypto

Kết luận

Tuyên bố chung lần này cho thấy Trung Quốc không xem RWA là đổi mới tài chính, mà coi đây là một biến thể của tiền ảo bất hợp pháp. Với cách tiếp cận cứng rắn và phạm vi thực thi rộng, động thái này gần như chấm dứt toàn bộ hệ sinh thái RWA và Web3 nội địa, đồng thời tạo rủi ro pháp lý lớn cho cả các dự án hoạt động xuyên biên giới.