Chính phủ Nga đang lên kế hoạch sử dụng đồng ruble kỹ thuật số để chi trả lương hưu và các khoản an sinh xã hội từ năm 2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình triển khai tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Động thái này cho thấy Nga ưu tiên phát triển đồng tiền kỹ thuật số quốc gia, thay vì sử dụng các loại tiền điện tử phi tập trung như Bitcoin hay Ethereum trong các cơ chế tài chính chính thức.

Công chúng tò mò về lương hưu bằng tiền điện tử

Trong thời gian gần đây, người dân Nga đã liên hệ với đường dây nóng của chính phủ để tìm hiểu liệu lương hưu có thể được chi trả bằng các loại tiền điện tử như Bitcoin hoặc Ethereum hay không. Sự quan tâm này phản ánh mức độ tò mò ngày càng tăng của công chúng đối với tài chính số và các mô hình phi tập trung.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng Nga đã chưa từng xác nhận khả năng sử dụng tiền điện tử phi tập trung cho các khoản thanh toán nhà nước. Thay vào đó, hướng dẫn chính thức nhấn mạnh rằng đồng ruble kỹ thuật số mới là công cụ được lựa chọn, qua đó duy trì sự kiểm soát của nhà nước và tích hợp chặt chẽ với hệ thống tài chính hiện hành.

Đồng ruble kỹ thuật số và vai trò của nhà nước

Sáng kiến triển khai đồng ruble kỹ thuật số đang được Ngân hàng Trung ương Nga, Bộ Tài chính và Kho bạc Liên bang phối hợp thực hiện. Theo kế hoạch, Kho bạc Liên bang sẽ quản lý việc chi tiêu ngân sách thông qua đồng ruble kỹ thuật số, bao gồm lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội và các khoản thanh toán công khác.

Việc tham gia sử dụng đồng ruble kỹ thuật số sẽ dựa trên sự đồng ý của người dân, và chỉ chính công dân Nga mới có quyền mở tài khoản ruble kỹ thuật số. Các khoản thanh toán bằng CBDC cũng chỉ được thực hiện khi người nhận có yêu cầu, cho thấy chính phủ muốn giảm bớt lo ngại về việc áp dụng bắt buộc.

Loại trừ tiền điện tử khỏi cơ chế chính thức

Việc đưa đồng ruble kỹ thuật số vào hệ thống lương hưu cho thấy Nga đang củng cố cơ sở hạ tầng tiền tệ quốc gia, đồng thời tiếp tục loại trừ các loại tiền điện tử truyền thống khỏi các cơ chế thanh toán chính thức của nhà nước. Điều này phù hợp với quan điểm lâu nay của Nga, coi tiền điện tử phi tập trung là tài sản mang tính đầu cơ và tiềm ẩn rủi ro đối với ổn định tài chính.

Dù vậy, sự quan tâm của công chúng đối với lương hưu dựa trên tiền điện tử vẫn cho thấy sức hút ngày càng lớn của tài chính phi tập trung, ngay cả trong các quốc gia có lập trường quản lý chặt chẽ.

Xu hướng CBDC và tác động toàn cầu

Kế hoạch của Nga không phải là trường hợp cá biệt. Trên toàn cầu, nhiều quốc gia đang nghiên cứu và triển khai CBDC nhằm cải thiện hiệu quả quản lý ngân sách, tăng tính minh bạch trong chi tiêu công và hiện đại hóa hệ thống thanh toán xã hội.

Các chuyên gia nhận định rằng đồng ruble kỹ thuật số là một bước đi chiến lược, có thể định hình lại cách thức chi trả lương hưu và phúc lợi xã hội tại Nga trong tương lai. Việc nhấn mạnh yếu tố tự nguyện tham gia cũng có thể tạo tiền lệ cho các mô hình phúc lợi xã hội dựa trên CBDC ở nhiều quốc gia khác.

Góc nhìn tổng thể

Việc Nga dự kiến chi trả lương hưu bằng đồng ruble kỹ thuật số từ năm 2026 cho thấy ranh giới ngày càng rõ ràng giữa CBDC và tiền điện tử phi tập trung. Trong khi Bitcoin và Ethereum thu hút sự quan tâm của công chúng, các chính phủ vẫn ưu tiên những giải pháp cho phép họ duy trì quyền kiểm soát tiền tệ và chính sách tài khóa.

Trong bối cảnh đó, đồng ruble kỹ thuật số không chỉ là một công cụ thanh toán mới, mà còn là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược tài chính – tiền tệ dài hạn của Nga.